Rotaract Nedir?

Rotaract Kulüpleri, Rotary tarafından dünyaya barış ve uluslararası anlayışın getirilmesine yönelik olarak başlatılmış global bir programdır. Rotary, Rotaract kulüplerinin gelişmesi için gerekli idari desteği sağlamaktadır. Dernekler Masası’na kayıtlı bir dernek olarak faaliyetlerini sürdüren rotaract kulüplerinin üyeleri 18-30 yaş arası gençlerden oluşur.

Dünyadaki Rotary Kulüpleri 1960’lı yıllarda üniversitelerdeki gençlik kulüplerinin toplum projelerine sponsorluk yapmaya başlar. 1967-1968 döneminde görev yapmakta olan Uluslararası Rotary Başkanı Luther H.Hodges ve Uluslararası Rotary Yönetim Kurulu bu kulüp etkinliğinin uluslararası özelliğini dikkate alarak, 1968 yılında “Rotaract”ı rotary kulüplerinin resmi programı olarak kabul ettiler.  

Hızlı bir şekilde gelişen Rotaract programı, kısa sürede 150’den fazla ülke ve coğrafi alanda, 7300 kulüpten oluşan bir organizasyon haline geldi. Bugün Dünya’da 145.000’den fazla genç kız ve erkeklerden oluşan Rotaractlar, toplumlarının ihtiyaçları için çalışmakta, kişisel ve mesleki ilişkilerini genişletmekte, uluslararası ilişkiler tesis ederek dünya anlayışlarını arttırmaktadırlar.  

Rotaract kelimesi “Rotary Hareket-Rotary Action” anlamına gelmektedir. Ülkemizde halen 125 kadar Rotaract kulübü mevcuttur.  

Rotaract kulüpleri üyelerinin liderlik yeteneklerini arttırmak, toplumlarına hizmet etmek ve uluslararası anlayışı genişletmek etkinlikleri gerçekleştirirler. Bu etkinlikler birarada dengeli bir kulüp programı oluşturmakta ve her Rotaractın kişisel gelişimi için önemli deneyim ve olanaklar sağlamaktadır.

Rotaractların amaçları;  

Mesleki ve liderlik yeteneklerini geliştirmek,

Dünyadaki her bireyin değerini kabul ederek, başkalarının hakkına saygı gösterilmesini sağlamak,

Bütün yararlı uğraşların değer ve önemini kabul ederek, hizmet için fırsat saymak,

Ahlaki stardartları uygulamak ve geliştirmek,

Topluma hizmet için kişisel ve grup etkinliklerine olanak sağlamak ve tüm insanlara karşı uluslararası anlayışı ve iyiniyeti arttırmak.

Rotaract programı Rotaryenlere, kendi toplumları yanısıra global toplum ile de ilgilenmeleri şartıyla dinamik genç kız ve erkeklere danışmanlık yapmak olanağı sağlar. Bir Rotaract kulübü bir Rotary Kulübüne yeni enerji getirebilir, yeni hizmetler için ilham verebilir, projelere verilen desteği arttırır ve geleceğin Rotary Kulübü üyelerinin oluşmasına imkan sağlar.

Rotaract kulüpleri yerel düzeyde kendilerini yönetir ve finanse ederler. Hizmete ortak olarak, kurucu Rotary kulüpleri ile birlikte çalışırlar.

Rotaract programı içinde, her kulübün değişen derecelerde üstlendiği üç temel etkinlik bulunur; mesleki gelişim, liderlik gelişimi ve liderlik projeleri. Sözkonusu üç etkinlik türünün birlikte uygulanmasıyla dengeli bir kulüp programı oluşturulmuş olur.   

Rotaract kulüpleri üniversite (okul) veya toplum temelli olabilir. Toplum temelli kulüpler Rotary kulübünün bulunduğu yerdeki muhtelif okullardaki gençlerden oluşturulur ve danışman Rotaryen bütün toplantılara katılmalıdır. Üniversite (okul ) temelli kulüpler ise bir üniversitedeki derslere kayıtlı gençlerden oluşur. Yüksek okullarda kurulan Rotaract kulüpleri üniversite temelli olarak kabul edilir.

Üniversite temelli olarak kulüp kurmak isteyen Rotary kulüpleri üniversite yönetimleriyle yakın olarak çalışmak, Rotaract programının amaç ve hedeflerini açıklamak durumundadır. Ayrıca, Rotary kulüplerinin sözkonusu okul/üniversite yönetmeliklerine uyacağını belirtmek özellikle önemlidir. Üniversite yönetimi ve Rotary kulüplerinin mutabakatanın sağlanması halinde Rotary kulüplerinin kurulacak Rotaract klübüne danışman olarak hizmet verecek bir fakülte üyesi bulmaları gerekmektedir. Fakülte danışmanı aynı zamanda kurucu Rotary kulübü’nden bir danışman ile Rotaract kulübü kurucularıyla yeni kulübe üye alınmasına ilişkin üye olmayı özendirici bir strateji belirlemek üzere birlikte çalışmalıdırlar.

Rotaract Kulübü Kuruluşu  

Yeni bir Rotaract kulübü bir Rotary kulübünün kararı ve yönlendirmesi ile kurulabilir. Kurucu Rotary Kulübünün Charter almış ve her yönü ile kurumsallaşmış bir kulüp olması gerekir.

Öncelikle bir Rotaract Kulübü kurmak isteyen Rotary Kulübü üyelerinin “Rotaract Programı”nı çok iyi öğrenmeleri ve anlamaları gerekmektedir. Bu amaçla potansiyel Rotaract Kulübü kurucuları, birinci elden bilgi almak amacıyla Bölge Rotaract temsilciliği, 2420. Bölge Rotaract ve Interact’dan Sorumlu Sorumlu Guvernör Yardımcısı (varsa), program içinde yer alan tecrübeli Rotaryen ve Rotaractlarla temasa geçerek bilgi edinmelidirler. Rotaract Kulüplerinin Rotary Kulüplerinde olduğu gibi farklılık gösterdiği ve her bir kulübün kendine özgü nitelikler taşıyabileceği dikkate alınmalıdır.  

Programa ve kurulması planlanan Rotaract Kulübü’ne hangi tür gençlerin ilgi duyabileceği belirlenmeli, buna kurulacak kulübün toplum temelli ya da üniversite temelli olmasına karar verilmelidir.  

Kurucu Rotary Kulübü Yönetim Kurulu Kararı ile bir Rotaract Kulübü kurulmasına karar verir. Kararda kurulacak kulübün okul veya toplum temelli olacağı belirtilir. Kulüp üyelerinin bilgi ve onayına sunar. Daha sonra Bölge Interact ve Rotaract’dan Sorumlu Guv.Yrd.(varsa), Komite Başkanı ve Bölge Rotaract Temsilcisi (BRT) ile temasa geçerek kendilerinden veya görevlendirecekleri kişilerden , kulüplerinin haftalık olağan bir toplantısında tüm üyelerine Rotaract’ı tanıtıcı bir konuşmanın yapması talep edilir.  

Kulüp Başkanı Bölge sorumlusundan alacağı Yeni Rotaract Kulübü Kuruluş İzin Formunu  çok kısa bir süre içerisinde doldurarak iade eder. Kuruluş İzin Formu , ilgili sorumlu ve Bölge Rotaract Temsilcisi ( BRT ) tarafından değerlendirilir ve Bölge Guvernörüne Bilgi verilir ve yazılı onayı istenir. Bölge Guvernörünün de yazılı onayı alındıktan sonra başvuruyu yapan Rotary Kulübü Başkanına yazılı olarak kuruluş çalışmalarına başlanması izni verilir.  

Rotaract Kulübü kurma iznini alan kurucu Rotary Kulübü’nün Başkanı , kulübünde 5 Roteryenden oluşan bir Rotaract Komitesi oluşturur. Rotaract ve/ veya Interact Komitesi Başkan ve Üyelerini , Rotaract Kulübünün kuruluşu ile ilgili çalışmaları yürütmek , danışmanlık yapmak ve denetleme işlevinde bulunmak üzere görevlendirir.Rotary Kulübünün hem Rotaract hemde Interact Kulübü varsa, komite başkan ve üyeleri ayrı ayrı atanmalıdır. Sadece bir kulüp varsa , atanacak komiteye her iki kulübü de temsil edecek unvan olan ‘’Rotaract ve Interact Komitesi’’ adı verilir.  

Kurucu Kulüp görevlileri öncelikle Bölge Rotaract Komitesi ( BRT ) ile temasa geçerek Rotaract El Kitabı başta olmak üzere , Rotaractı tanıtan tüm yayınları elde eder ve bilgi düzeyini artırır. İmkanlar ölçüsünde var olan Rotaract Kulüplerini ziyaret ederek izler. İlgili Komite, kulübünün Toplum Hizmetleri Komitesi ile işbirliği içinde olmalıdır. Zira Rotaract Kulüpleri, Rotary Kulüplerinin Toplum Hizmetleri Komitelerine bağlı olarak ortaya çıkmış, gençlere hizmet ve uluslarası anlayışa adanmış dünya dostluğu içinde birlikte çalışma fırsatı vermek amacıyla organize edilmiş toplum hizmeti programıdır.  

Kurulması planlanan Rotaract kulübü için bir üye alım stratejisi belirlenmelidir. (okul, spor kulüpleri, RYLA, değişim programları vb.) Aday üyelerin tespit edilmesi çalışmaları kurucu Rotary Kulübü Rotaract & Interact Komitesi ve mevcut Rotaract üye adayları tarafından koordine edilir. Üye adayları da kendi arkadaş çevrelerinden Rotaract özelliklerini taşıyacak arkadaşlarını kurulacak kulübün aday üyesi olarak önerebilir.  

Üye alım stratejisi belirlendikten sonra aday üyeler için bir bilgilendirme toplantısı düzenlenmelidir. Bu toplantıya kurucu Rotary Kulübü’nden Rotaract programı hakkında bilgi edinmiş bir Rotaryen, kurucu Rotary Kulübü Dönem Başkanı, Bölge Rotaract Temsilcisi, Bölge Rotaract’dan Sorumlu Guv.Yrd. veya Komite Başkanı ve mümkünse diğer Rotaractlar davet edilmelidir. Bu toplantıda aday üyelerin ilgi alanları hakkında bilgi toplanmalı ve Rotaract Üyeliği Başvuru Formu doldurtulmalıdır.  

Kurucu üye olmak isteyen Rotaractlar belirlenir. Kurulacak Rotaract Kulübünün Başkan ve Yönetim Kurulu üyelerinin, kurucu Rotary Kulübünün Rotaract Kulübünü kurmakla görevlendirdiği Rotaryenler, kurucu Kulüp Başkanı ve Bölge Rotaract Temsilcisinin tavsiyeleri doğrultusunda belirlenmesi geleneği vardır. Seçilecek yönetim kurulunun Aday Üyeler tarafından benimsenmesi esası da gözetilmelidir.  

Toplantı yeri ve zamanı, aidatları belirlenir, tüzükler tanıtılır, sandart ana tüzük ve iç tüzük kabul edilir. Organizasyon Listesi, Kuruluş Sertifikası Formu doldurulur; Kurucu Rotary Kulüp başkanı ve Guvernör tarafından imzalanır. Belirlenen Rotaract Kulübü Yönetim Kurulu üyeleri ve kurucu kulüp yetkilileri birlikte kuruluş işlemlerinin yürütür ve sonlandırır. Bu süreçte Rotary ve Rotaractın bölge yöneticileri de her konuda kuruculara yardımcı olmalı ve lojistik destek sağlamalıdır.  

Rotaract Kulübünün Kurucu Başkanının, gelecek dönemde de başkanlık yapması prensip olarak beklenir ve istenir. (Tam bir dönem başkanlık yapmayan ve BES e katılmayan Rotaract “BRT” olamaz ).

Kuruluş işlemlerini yürütecek komitenin

- Kuruluş bildirim Formu             

- Kuruluş izni aldıktan sonra yapılacak işlemler

- Kulübe yeni üye alımı gibi konularda bilgi sahibi olması istenir.

Aday Rotaractların ilgi alanları belirlendikten sonra onlarla birlikte etkinliklerin düzenleneceği ve araları iki haftayı geçmeyen organizsayon toplantıları düzenlenmelidir. Aday üye sayısı en az 20 olmalıdır. Bu toplantılar, Bölge Rotaract Temsilcisi’nin aday Rotaractlara eğitim vermek amacıyla görevlendireceği tecrübeli bir Rotaractın rehberliğinde yapılmalı, anılan Rotaractlar tecrübeli bir Rotaract Kulübü ile birlikte altı ay müddetle birlikte faaliyet bulunmaya çalışarak tecrübe kazanmalı ve Rotaract programını özümsenmelidir. Bu süre sonrasında rehber Rotaractın düzenleyeceği raporunu  Bölge Rotaract temsilcisi ve Rotary Bölge Interact ve Rotaract’dan görevlisine sunar.

Yukarıda sözedilen raporun olumlu olması ve bunun Bölge Rotaract temsilcisi tarafından teyid edilmesi halinde, kurucu Rotary Kulübü her türlü altyapının hazır olduğunu 2420. Bölge Rotaract ve Interact sorumlusuna ve Rotaract Bölge Temsilcisine bildirir ve bir Rotaract Kulübü Toplantısına davet eder. Bu toplantıya katılan ilgililer kurulacak kulübün arzulanan seviyede olup, olmadığını Bölge Guvernörü adına izler ve düzenleyeceği bir Raporu Dönem Guvernörüne verir ve Dönem Guvernörü de Kulübün Resmen Kurulması iznini vererek işlemlerin başlatılmasını Kurucu Rotary Kulübü Başkanından ister.

Potansiyel Rotact Kulübü organizasyon toplantıları sırasında liderleri belirlenmeli, başkan, başkan yardımcısı, sekreter, sayman ve yönetim kurul üyesi olacak kişiler seçilmelidir. Ayrıca, yıllık kulüp aidatları, toplantı yeri ve zamanı belirlenmelidir.

Bölgemizde Rotaract Kulüpleri Dernekler Kanununa tabi olarak kurulmak durumunda olduğunda, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat uyarınca gerekli olan evraklar , standart Rotaract kulüp anatüzüğü de dahil olmak üzere kabul edilerek tamamlanmalıdır. Bu başvuru, Guvernörün onayından sonra yapılmalıdır.

Interact Kulübünün kuruluş süreci devam ederken kulübün tüm ünitelerinin işler hale getirilmesine ve sürecin Guvernör onayını takipeden en geç üç ay içinde tamamlanmasına gayret edilmelidir. Bu süreçte kulübün logosu belirlenmeli , prensip olarak kurucu Rotary Kulübün logosunun konseptine benzetilmeye çalışılmalıdır.

Kulübün Rotaract Komitesi bu süreç içinde yaşadığı gelişmeler ve çalışmalarla ilgili Rotary Kulübünün haftalık toplantılarında tüm Rotaryenlere bilgi verir, Rotary kulübüne tanıtım yapar ve Rotaract üye adaylarının bulunması ve önerilmesi hususunda çalışmalara destek verilmesi istenilir.

Dernekler Kanununa uygun olarak kuruluş tamamlandıktan sonra Uluslararası Rotary’den Kuruluş Sertifikası’nın ( Certificate of Origin – Charter Belgesi ) getirtilmesi için, hami Rotary Kulübü, Bölge Rotaract ve İnteract sorumlusu,Bölge Rotaract Komitesi ve BRT ile temasa geçilir.

Bölge Interact Komitesi 3 Adet Kuruluş Sertifikası Formunu hami kulübün Rotaract Komitesine verir. Gerekli imzalar tamamlandıktan sonra , kurucu Kulüp Rotaract Komitesi 2 adet formu ilk olarak BRT’ye ve onun kanalı ile Bölge Rotaract ve Interact sorumlusuna ve Bölge Guvernörüne iletir.

Kuruluş Sertifikası Formu, Bölge Rotaract Komitesi ve Bölge Guvernörü tarafından imzalandıktan sonra UR. Zürih Ofisi adresine mümkünse DHL ve UPS gibi kargo ile gönderilir. Charter belgesinin Zürih ofisinden takibi Hami kulübün Rotaract ve Interact Komitesi tarafından yapılır.